COP31’de Bilim ve İklim Politikalarının Geleceği Tartışıldı

COP31’de Bilim ve İklim Politikalarının Geleceği Tartışıldı

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (31st Conference of the Parties-COP31) kapsamında, Antalya’da “Hızla Değişen Bir Dünyada Bilimsel Güncelleme: Eşik Noktalarından Kaçınmak ve Aşımı Yönetmek” (Science Update in a Rapidly Changing World: Avoiding Tipping Points and Managing Overshoot) başlıklı COP31 Üst Düzey Bilim-Politika Diyaloğu (COP31 High-Level Science–Policy Dialogue) gerçekleştirildi. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ile TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, COP31 kapsamında düzenlenen üst düzey Bilim-Politika Diyaloğu’nda iklim değişikliğiyle mücadelede bilim, teknoloji ve uluslararası iş birliğinin önemi üzerinde durdu.

Bakan Kacır’ın açılış konuşmasıyla başlayan oturumda, bilim ve teknoloji entegrasyonunun COP31 hedefleri açısından taşıdığı önem ele alındı. Kacır, iklim değişikliğiyle mücadelede bilimsel araştırma, inovasyon ve üretim kapasitesinin birlikte geliştirilmesi gerektiğini belirterek politika yapıcıların bilimsel gelişmeleri somut uygulamalara dönüştürme sorumluluğuna dikkat çekti. Türkiye’nin 2030 Sanayi ve Teknoloji Stratejisi kapsamında yeşil dönüşümün ulusal öncelikler arasına alındığını ifade eden Kacır; çelik, alüminyum, çimento ve kimya gibi enerji yoğun sektörlerde teknoloji yol haritalarıyla araştırma ve inovasyonun desteklendiğini aktardı. TÜBİTAK’ın yeşil dönüşümü temel Ar-Ge ve inovasyon önceliklerinden biri olarak belirlediğini kaydeden Kacır, HIT-30 Programı kapsamında batarya, elektrikli araç, güneş hücresi ve rüzgâr enerjisi teknolojilerinde büyük ölçekli yatırımların teşvik edildiğini belirtti. KOBİ’lerin temiz üretim yöntemlerine ve kaynak verimliliğine yönlendirilmesinin de bu dönüşümün önemli bir parçası olduğunu vurguladı. Kacır ayrıca bilimsel ve teknolojik ilerlemenin faydalarının uluslararası iş birliğiyle bütün ülkelere ulaştırılması gerektiğini ifade etti.

Uluslararası bilim insanları, politika yapıcılar ve üst düzey temsilcileri bir araya getiren oturumda; Almanya, Brezilya ve Nepal’den temsilcilerin yanı sıra farklı ülkelerden bilim insanları da değerlendirmelerde bulundu. Oturumun Potsdam İklim Etkileri Araştırma Enstitüsü Direktörü Prof. Dr. Johan Rockström konuşurken, moderatörlüğünü Hindou Oumarou Ibrahim üstlendi. Bilimsel değerlendirmelerin ardından gerçekleştirilen interaktif panel bölümünde TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker; eski İrlanda Cumhurbaşkanı Mary Robinson, Almanya Federal Çevre Bakanlığı Uluslararası Eylem Genel Direktörü Gerhard Schlaudraff ve diğer uluslararası temsilcilerle birlikte bilimsel bulguların politika süreçlerine aktarılmasını ele aldı.

TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker’in de panelist olarak yer aldığı oturumda, bilimsel verilerin somut politika uygulamalarına dönüştürülmesi ve ülkelerin iklim değişikliğiyle mücadelede bilim temelli karar alma mekanizmalarını güçlendirmesi gerektiği vurgulandı.

“Bilim, kamu kaynaklarının kullanıldığı karar süreçlerine ulaşmalı”
Konuşmasında iklim değişikliğiyle mücadelede ulusal bilim akademilerinin rolüne dikkat çeken Başkan Şeker, bilimsel bilginin yalnızca rapor ve yayınlarla sınırlı kalmaması, kamu yatırımlarından enerji ve sanayi politikalarına kadar bütün karar süreçlerine yön vermesi gerektiğini ifade etti. Türkiye’nin iklim politikalarına ilişkin adımlarına değinen Şeker, 2025 yılında yürürlüğe giren İklim Kanunu kapsamında 81 ilde iklim koordinasyon kurullarının oluşturulması ve her ilin kendi yerel iklim eylem planını hazırlamasının ulusal hedeflerin yerel ihtiyaçlarla buluşturulması açısından önem taşıdığını belirtti.

TÜBA’nın bağımsız ve disiplinler arası bilimsel çalışmalarıyla bu sürece katkı sunduğunu kaydeden Şeker, Akademinin 17 bilim insanının uzmanlığıyla hazırladığı 2026 tarihli COP31 Eylem Gündemi Hedefleri Sentez Raporu hakkında bilgi verdi. Elektrifikasyon, yeşil sanayileşme, iklim dirençli şehirler, döngüsel ekonomi, eğitim ve iklim finansmanı başlıklarında kanıta dayalı öneriler sunan raporun, bilimsel bilgi ile politika uygulamaları arasında köprü kurmayı amaçladığını vurguladı. İklim değişikliğinin su, gıda ve enerji güvenliği üzerindeki etkilerine de dikkat çeken Şeker, TÜBA’nın iklim değişikliği ve su kaynakları ile gıda ve su kayıp ve israfına ilişkin raporlarının bu alanlar arasındaki güçlü ilişkiyi ortaya koyduğunu ifade etti. Ayrıca TÜBA’nın diğer G20 bilim akademileriyle birlikte onayladığı S20 Bildirisi'nde yer alan Dünya gözlem sistemleri, erken uyarı mekanizmaları, dijital ikizler ve yapay zekâ gibi teknolojilerin doğal afetlere karşı dayanıklılığı artırmadaki potansiyeline işaret etti. Prof. Şeker, bilim akademilerinin sorumluluğunun rapor yayımlamanın ötesine geçmesi gerektiğini belirterek bilimsel kanıtların uygulanabilir politika seçeneklerine, kanıta dayalı mevzuata ve sonuçları izlenebilir uygulamalara dönüştürülmesinin önemini vurguladı. Uluslararası iş birliklerinin eşitlik temelinde yürütülmesi gerektiğini de ifade eden Şeker, gelişmekte olan ülkelerin finansmana, bilgiye ve teknolojiye adil erişiminin iklim mücadelesinin başarısı açısından belirleyici olduğunu kaydetti.