Akademiden Haberler

TÜBA Konsey Üyesi ve İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) eski Rektörü Prof. Dr. İsmail Koyuncu, İstanbul Venedik Sarayı’nda (Palazzo di Venezia) düzenlenen “Türkiye-İtalya Ekonomik ve Ticari İlişkileri: Tarihsel Perspektif” başlıklı programa TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker’i temsilen katıldı. Programın açılışında İtalya’nın Türkiye Büyükelçisi Giuseppe Manzo ile Prof. Dr. İsmail Koyuncu protokol konuşmaları gerçekleştirdi.

Konuşmasına TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker’in selam ve iyi dileklerini ileterek başlayan Koyuncu, Türkiye ile İtalya arasındaki ilişkilerin yalnızca günümüzün diplomatik temasları ve ticari anlaşmalarıyla sınırlı olmadığını, Akdeniz’in ortak tarihinden, yüzyıllar boyunca gelişen ticaret ağlarından ve kültürel etkileşimlerden beslenen çok katmanlı bir geçmişe sahip olduğunu vurguladı. İki ülke arasındaki ilişkilerin Osmanlı dönemindeki kapitülasyonlardan 19. yüzyıldaki ticari ve mali ilişkilere, 20. yüzyıldaki siyasi ve ekonomik dönüşümlerden günümüzdeki iş birliklerine uzanan tarihsel gelişimine dikkat çekti.

1963 yılında Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasında imzalanan Ankara Anlaşması’nı ilişkilerin gelişimindeki önemli dönüm noktalarından biri olarak nitelendiren Koyuncu, bugün iki ülkenin sanayi, enerji, ulaştırma, savunma sanayisi, teknoloji, turizm, bilimsel araştırma ve inovasyon gibi pek çok alanda iş birliği yürüttüğünü ifade etti. Prof. Koyuncu, konuşmasında tarihî belgelerin iki ülke arasındaki ilişkilerin anlaşılmasındaki önemine de değinerek TÜBA tarafından yayımlanan İtalyan Elçi Raporları (1512-1789) adlı eseri katılımcılarla paylaştı. Venedik ve Vatikan arşivlerinde muhafaza edilen tarihî belgeler ve diplomatik raporlardan yararlanılarak hazırlanan eserin Osmanlı-İtalyan ilişkilerinin siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel boyutlarına ışık tuttuğunu belirten Koyuncu, tarihî ve kültürel mirasın bilimsel yöntemlerle araştırılarak gelecek kuşaklara aktarılmasının TÜBA'nın temel sorumlulukları arasında yer aldığını ifade etti. Türkiye ile İtalya arasındaki akademik ve bilimsel iş birliklerinin geliştirilmesine özel bir yer ayıran Koyuncu, Roma'da katıldığı Avrupa Birliği destekli Water4All projesinden söz ederek atıksu geri kazanımı ve bunun yaşam boyu etkilerinin araştırılmasına yönelik çalışmalar hakkında bilgi verdi. İtalyan ortaklarıyla yeni proje başvuruları da gerçekleştirdiklerini aktaran Koyuncu, üniversiteler, bilim akademileri ve araştırma merkezleri arasındaki ortak çalışmaların artırılmasının önemini vurguladı. TÜBA'nın İtalya'daki Accademia Nazionale dei Lincei ile ilişkilerine ve Bilim-20 toplantılarındaki ortak çalışmalarına değinen Koyuncu, iki ülkenin bilim akademileri arasında imzalanan Mutabakat Zaptı'nı da değerli bulduğunu belirtti. Bilim diplomasisinin ülkeler arasındaki ilişkileri güçlendiren önemli araçlardan biri olduğunu kaydeden Koyuncu; iklim değişikliği, su kaynaklarının korunması, enerji güvenliği, sürdürülebilir üretim, dijital dönüşüm ve yapay zekâ gibi küresel sorunlarda uluslararası bilimsel iş birliklerinin belirleyici olacağını ifade etti. Bu çerçevede, 19-20 Mart 2027 tarihlerinde TÜBA ev sahipliğinde İstanbul'da düzenlenmesi planlanan Dünya Bilim Forumu'na (World Science Forum-WSF) da değinerek Türkiye ve İtalya arasındaki akademik ilişkilerin bu tür uluslararası platformlarda ortak katkılara dönüşmesini temenni etti.

Açılış konuşmalarının ardından Gaetano Sabatini (İtalyan Modern ve Çağdaş Tarih Enstitüsü), modern dönemde ticaret alanında Osmanlı kapitülasyonlarını; Roma Tre Üniversitesi’nden Giampaolo Conte, 19. yüzyılın ikinci yarısında İtalya ile Osmanlı İmparatorluğu arasındaki ticari ve mali ilişkileri ele aldı. Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nden (ODTÜ) Ebru Boyar, Geç Osmanlı İstanbul'unda Guillaume de Bondini ve La Turchia / La Turquie gazetesi üzerine sunum yaparken Perugia Yabancılar Üniversitesi’nden Alessandro Albanese Ginammi, İtalya-Türkiye ticari ilişkileri ve 1963 tarihli Avrupa Ekonomik Topluluğu ile Ortaklık Anlaşması'nı değerlendirdi. Brugge Birleşmiş Milletler Üniversitesi Bölgesel Entegrasyon Çalışmaları Merkezi’nden Lelio Iapadre ise Avrupa Birliği'nin dış ilişkileri bağlamında Türkiye-İtalya arasındaki ticari ilişkilerin güncel durumu ve geleceğine yönelik bakış açılarını paylaştı. Programın kapanış değerlendirmeleri Gaetano Sabatini tarafından gerçekleştirildi.