TÜRKÇE BİLİM TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ PROJESİ

Projenin Amacı

“Türkçe Bilim Terimleri Sözlüğü Projesi” bilimsel kavram ve terimlerin Türkçe ifade edilmesine ve ülkemizde bilimsel düşüncenin gelişmesine katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Böylece, gelişen bilim ve teknolojinin türettiği yeni terimlerin Türkçe karşılıkları eğitim ve bilim dünyası tarafından kullanılabilecek, Türkçe giderek bilim dili olarak yetkinleşecektir.

“Türkçe Bilim Terimleri Sözlüğü Projesi” eğitim ve bilimsel etkinliklerde kullanılan terimlerin taranarak belirlenmesi ve bunların yabancı dil kökenli olanlarının olabildiğince Türkçe karşılıklarının, arı bir dille tanımlarının yapılmasını içermektedir.

Proje Yönetimi
Akademi Konseyi yukarıda belirtilen amaç doğrultusunda çalışmaları başlatmak ve yönlendirmek üzere çeşitli bilim dallarında yetkin olan akademisyenlerden oluşan bir Çalışma Grubu oluşturmuştur.

Türkçe Bilim Terimleri Sözlüğü Çalışma Grubu Üyeleri

Prof.Dr. Orhan ÖZTÜRK
Prof.Dr. Halil İNALCIK
Prof.Dr. İlhan TEKELİ
Prof.Dr. Şerafettin TURAN
Prof.Dr. Doğan AKSAN
Prof.Dr. İclal ERGENÇ
Prof.Dr. Betül ÇOTUKSÖKEN
Prof.Dr. Aydın KÖKSAL
Prof.Dr. Sedat SEVER
Prof.Dr. Olcay ÖNERTOY

Çalışma Grubu projenin programını, içeriğini ve çalışmayı gerçekleştirmek üzere Yürütme Kurulunu belirlemiştir.

Türkçe Bilim Terimleri Sözlüğü Yürütme Kurulu Üyeleri

Prof.Dr. Saim ÖZKAR (Proje Yürütücüsü)
Prof.Dr. Orhan ÖZTÜRK
Prof.Dr. İclal ERGENÇ
Prof.Dr. Sedat IŞIK
Prof.Dr. Sedat SEVER
Dr. M. Çetin GÜLOVALI

Proje Kapsamı

“Türkçe Bilim Terimleri Sözlüğü Projesi” kapsamında hazırlanan sözlükler aşağıdaki gibi 4 cilt olarak basılacaktır:

a.  Sosyal Bilimler Terimleri Sözlüğü:  Antropoloji, Arkeoloji, Coğrafya, Çocuk Gelişimi ve Eğitimi, Dilbilim, Dinbilim, Felsefe, Eğitim, Edebiyat, Gösterim, Hukuk, İktisat, İstatistik, İşletme, Kamu Yönetimi, Kentbilim, Kitle İletişimi ve Araçları, Kütüphanecilik, Mantık, Mimarlık, Ruhbilim, Sanat Tarihi, Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler, Sosyoloji, Tarih, Yöntembilim.

b.  Doğa Bilimleri Terimleri Sözlüğü: Biyoloji, Botanik, Fizik, Kimya, Matematik, Zooloji.

c.  Tıp Terimleri Sözlüğü: Anatomi, Anestezi, Biyofizik, Biyokimya, Çocuk Cerrahisi, Çocuk Sağlığı Hastalıkları, Çocuk ve Çocuk Nörolojisi, Deontoloji, Dermatoloji, Diş Hekimliği, Eczacılık, Farmakoloji, Fizyoloji, Göğüs Cerrahisi, Göğüs Hastalıkları, Histoloji, İmmunoloji, Kadın Hastalıkları ve Doğum, Kardiyoloji, Meme Cerrahisi, Mikrobiyoloji, Nefroloji, Nöroloji, Nöroşirurji, Ortopedi, Patoloji, Radyoloji, Ruh Hekimliği, Sağlık Eğitimi, Sağlık Yönetimi, Tıbbi Genetik, Üroloji, Veterinerlik.

d.  Mühendislik Terimleri Sözlüğü:  Bilgisayar, Biyomedikal, Biyomühendislik, Çevre, Deniz hukuku, Deniz Teknolojileri, Deniz Ulaştırma ve İşletme, Elektrik ve Elektronik, Endüstri, Enerji, Fizik, Gemi İnşaatı, Gemi Makine, Genetik, Gıda, Harita, Havacılık ve Uzay, İnşaat, Jeofizik, Jeoloji, Kimya, Maden, Makine, Malzeme-Metalürji, Mekatronik, Tekstil, Uçak,  Yazılım Mühendisliği.

Projenin Gelişimi ve Son Durum

Sosyal Bilimler Terimleri Sözlüğü çalışmaları 28 Şubat 2004 tarihinde alanında uzman kişilerle gerçekleştirilen bir çalıştay ile başlatılmıştır. 26 sosyal bilim alanında alan uzmanları ve danışman uzmanların çalışmaları tamamlanmış olup Haziran 2008 tarihinde tüm alanlar birleştirilerek ana sözlük oluşturulmuştur. Bu tarihten itibaren bu sözlük üzerinde dil uzmanlarından oluşan Sözlük Yayım Kurulu üyeleri tarafından redaksiyon çalışmaları yürütülmektedir. 

Doğa Bilimleri Terimleri Sözlüğü çalışmaları 2001 yılında başlamıştır. Alan uzmanlarının çalışmaları tamamlanmış olup Ocak 2010 tarihinde tüm alanlar birleştirilerek ana sözlük oluşturulmuştur. Bu tarihten itibaren ilgili alan uzmanlarından oluşan bir Editör grup tarafından terim ve tanımlar üzerinde çeşitli düzenlemeler yapılmaktadır.

Tıp Terimleri Sözlüğü çalışmaları 6-7 Kasım 2004 tarihlerinde gerçekleştirilen çalıştayda çalışma yöntemi ve terim türetme yollarının katılımcılara aktarılmasıyla başlamıştır. 36 alt alanda alan uzmanlarının çalışmaları 2006 yılının sonunda tamamlanmış olup 2007 yılının başında tüm alanlar birleştirilerek ana sözlük oluşturulmuştur. Bu tarihten itibaren tıp uzmanlarından oluşan bir Editör grup tarafından terim ve tanımlar üzerinde çeşitli düzenlemeler yapılmaktadır. 

Mühendislik Terimleri Sözlüğü çalışmaları 14 Nisan 2006 tarihinde yapılan bir toplantıda amaç ve çalışma ilkelerinin belirlenmesiyle başlamıştır. Yaklaşık 31 alan benzer alanlar bir arada olacak şekilde 6 kümeye ayrılmış ve her kümede ilgili alan uzmanları kendi çalışmalarını hazırlamışlardır. 5 küme çalışmalarını tamamlamış olup diğer kümenin de 2010 yılının sonunda çalışmalarını tamamlanmaları beklenmektedir.


Türkçe Bilim Terimleri Sözlüğü Görevlileri
Dr. M. Çetin GÜLOVALI – Projeler Genel Koordinatörü
Aynur DEMİREL ODABAŞ – Proje Sorumlusu

Proje iletişim adresi: bilimterimleri@tuba.gov.tr