TÜBA - TEMEL BİLİMLER ÖNGÖRÜ PROJESİ
Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu’nun [BTYK], ‘Megabilim [Büyük Bilim]’ konusundaki, 2 Haziran 1998 gün ve 32 sayılı kararının gerekçesinde belirtildiği gibi: “Pahalı araştırma yatırımlarına, uluslararası ve ulusal düzeyde geniş işbirliklerine ve disiplinliliğe dayalı büyük ölçekli araştırmaları gerektiren ve genellikle büyük bilim olarak nitelendirilen bilim dallarında, Türkiye’nin iddia sahibi olabileceği alanlar vardır. Türkiye en azından bu tür bilim alanlarındaki uluslararası araştırma programlarının bazı alanlarında yer alabilir ve belirlenecek bazı alanlarda ulusal araştırma programları yürürlüğe koyabilir”.
“Büyük bilim, gerektirdiği büyük yatırım ve yüksek araştırma harcamaları nedeni ile, işbirliği yaklaşımının rekabet anlayışının önüne geçtiği; bir yanda yararlandığı parçacık hızlandırıcılar, büyük teleskoplar, uzay araştırmalarına yönelik uydular gibi teknolojik kolaylıkların mümkün olduğunca uluslararası düzeyde merkezleştiği, diğer yanda ise çok uluslu projelerin yer aldığı bir araştırma alanını ifade etmektedir. Onun içindir ki, bu alana ayıracak ulusal kaynakların optimizasyonu, katıldığımız ya da katılmayı düşünebileceğimiz uluslararası ortak araştırma programlarından azami yarar sağlayabilmeyi ve beyin gücü potansiyelimizi en akılcı biçimde kullanabilmeyi mümkün kılacak ulusal bir politika geliştirmeye gerek vardır.”
Türkiye Bilimler Akademisi Bilim ve Teknoloji Kurulu’nun bu gerekçeli kararına dayanarak 2001 Bilim Öngörüleri Çalışmaları adı altında bir proje başlatmıştır. Bu proje kapsamında Moleküler Yaşam Bilim ve Teknolojileri Öngörü Çalışması 2003 yılı sonunda tamamlanmış, Temel Bilimler Öngörü Çalışması ise halen devam etmektedir.
Proje kapsamında 17 Ekim 2003 tarihinde yapılan toplantıda:
“Doğayı anlamaktan yola çıkarak Temel Bilimleri toplum yararına kullanan, kendi araştırma sistemini kurmuş ve dünya bilimi ile bütünleşmiş Türkiye” ifadesi vizyon olarak benimsenmiş,ve Proje Ana Temaları olarak: Biyoloji, Kimya, Matematik, Fizik, Uzay ve Astronomi Bilimleri ve Yer Bilimleri olmak üzere 6 alan belirlenmiştir. Haziran 2004 tarihi itibarı ile bu projenin iş akışı kapsamında olan DELPHI sürecinde önceliklerin belirlenmesi aşaması tamamlanmış ve bu önceliklerin gerçekleşmesinin, kapasiteye, teknolojiye ve yaşam kalitesine etkisinin irdelendiği ikinci aşamaya gelinmiştir. Bu aşama sonunda bu öncelikli hedeflerin gerçekleşmesi için gerekli olan işbirliklerinin nasıl olacağı, bunun için gerekli olan süre ve bunlar için geliştirilmesi gereken itici güçlerin neler olacağının saptanmasına çalışılacaktır.
|